Kaleiçi’nde festival: Bir konseri izlemek mi, şehri yeniden fark etmek mi?

Bir festival duyurusu gördüğümüzde ilk baktığımız yer çoğu zaman konser başlığı oluyor. Kim çıkacak, saat kaçta başlayacak, arkadaşlarla nerede buluşacağız? Bunlar makul sorular. Ama bir kent festivalini yalnız akşam sahnesine indirgediğimizde, etkinliğin bizi buluşturduğu yere bakmayı unutabiliyoruz.

Kaleiçi için benim ilgimi çeken soru şu: Festival bittikten sonra o sokakları biraz daha farklı görecek miyiz? Bu yazı bir konser değerlendirmesi veya katılmış gibi yazılmış saha haberi değil. Old Town Festivali duyurusunun açtığı şehir kültürü sorusu üzerine bir düşünce yazısı. Güncel saatler ve program için ayrı festival rehberine bakılmalı.

Dekor değil, yaşayan çevre

Bir tarihî kent merkezini yalnız fotoğraf fonu olarak kullandığımızda, içinde gündelik hayatın sürdüğünü kolayca atlarız. Kapılar bir kompozisyon öğesi, dar sokaklar etkileyici bir video geçişi gibi görünür. Oysa iyi bir ziyaret deneyimi, kadrajın dışında kimin yolunu kestiğimizi de düşünmeyi gerektirir.

Bu bakış yaratıcılığı azaltmaz. Bir kareyi almak için geçişi kapatmamak, izinsiz bir kapıya dayanmamak veya kalabalığı yönlendirmeye kalkmamak daha dikkatli bir üretim alışkanlığı oluşturur. Kentin bütününün bizim çekim alanımız olmadığını hatırlamak, şehirle kurduğumuz ilişkiyi değiştirir.

Program kadar aradaki zaman

Her dakikayı bir etkinlikle doldurmak zorunda değiliz. Bazen bir ana programa gidip öncesinde çevreyi sakin biçimde görmek daha anlamlıdır. Yeni bir yer hakkında soru sormaya veya daha önce fark etmediğimiz bir yapıyı incelemeye zaman bırakabiliriz.

Buradaki öneri romantik bir ‘kaybolun’ çağrısı değil. Buluşma yerinin ve dönüş yolunun net olduğu, fakat bütün deneyimin bir kontrol listesine dönüşmediği bir plan. Kentin sunduklarına açık olmak ile ulaşım ve güvenlik ayrıntılarını ihmal etmek farklı şeyler.

Görünürlük ile hatırlanabilirlik aynı değil

İçerik üreticisi açısından bir etkinlik bol malzeme demek. Fakat yirmi benzer sahne videosunun arasına bir yenisini eklemek, her zaman daha iyi bir anlatı yaratmıyor. Bir mekânın neden önemli olduğunu açıklayan kısa bir not, bazen uzun bir görüntü dizisinden daha kalıcı olabilir.

Ben şehir içeriğinde izleyicinin videodan sonra ne öğrendiğine bakmayı değerli buluyorum. Nerede olduğunu mu anladı? Bir ayrıntıya mı dikkat etti? Bir sonraki ziyaretinde daha bilinçli mi hareket edecek? Yalnız kalabalığın büyüklüğünü göstermek bu sorulara cevap vermeyebilir.

Kent festivalinden geriye ne kalır?

Konser biter, afiş güncelliğini kaybeder, takvim başka bir etkinliğe döner. Ama ziyaret ettiğimiz yere daha dikkatli bakma alışkanlığı devam edebilir. Bir festivalin kentle kurduğumuz ilişkiye katkısı tam da burada başlayabilir.

Kaleiçi’ne gidecekler için benim önerim, programda bir etkinlik seçerken şehirde fark etmek istediğiniz bir soruyu da seçmeniz. Bir yapının hikâyesi, bir sokağın kullanımı veya kendi yürüyüş alışkanlığınız olabilir. Kültür mirası envanterini okuma rehberi bu merakı kaynaklı bir araştırmaya dönüştürmeye yardımcı olabilir.

Festivalin iyi geçmesini yalnız kaç etkinliğe yetiştiğimizle ölçmek zorunda değiliz. Bazen asıl kazanım, zaten bildiğimizi sandığımız şehre yeniden dikkat kesilmektir.